Anonim ve Limited Şirketlerde Sermaye Artırımı Rehberi: İç Kaynaklar, Nakit Sermaye ve Faiz İndirimi Teşviki

Türkiye'de şirketlerin büyüme aşamalarında banka kredibilitesini artırmak, kamu ihalelerine katılabilmek veya enflasyon karşısında eriyen özkaynak yapısını güçlendirmek amacıyla başvurduğu en önemli finansal araç Sermaye Artırımıdır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) çerçevesinde sermaye artırımı iki temel yöntemle gerçekleştirilir.

1. Kurumlar Vergisi Kanunu m.10/1-ı: Nakdi Sermaye Faiz İndirimi

Sermaye şirketlerinin finansmanını borçlanma yerine özkaynakla karşılamasını teşvik etmek amacıyla getirilen bu düzenleme, şirketlere muazzam bir kurumlar vergisi avantajı sağlar:

• Teşvik Oranı: Şirket sermayesinin nakit olarak artırılan veya yeni kurulan şirketlerde nakit olarak ödenen kısmı üzerinden, TCMB tarafından açıklanan "Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı" esas alınarak %50 oranında kurumlar vergisi matrah indirimi uygulanır.
• Süresiz Yararlanma: Nakden artırılan sermaye şirkette kaldığı sürece, takip eden her hesap döneminde bu indirimden yıllık olarak faydalanılmaya devam edilir.
• Halka Açık ve Üretim Şirketlerine Ek Teşvik: Şirket Borsa İstanbul'da işlem görüyorsa veya yatırım teşvik belgeli üretim tesislerinde kullanılıyorsa indirim oranı %75 ila %100'e kadar çıkabilmektedir.

2. İç Kaynaklardan Sermaye Artırımı (Geçmiş Yıl Karları ve Fonlar)

Şirket kasasından veya ortakların cebinden ilave para çıkmadan sermayeyi büyütmenin yolu iç kaynakların (bilanço kalemlerinin) sermayeye eklenmesidir:

1. Geçmiş Yıllar Karları: Şirketin dağıtılmamış karları doğrudan sermayeye eklenir; bu işlem kar payı dağıtımı sayılmadığı için stopaj kesintisi doğurmaz.
2. Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları: Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan özkaynak farkları sermayeye dahil edilebilir.
3. SMMM / YMM Raporu Zorunluluğu: İç kaynakların sermayeye eklenebilmesi için bağımsız bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir tarafından "Özkaynakların Tespiti ve İç Kaynakların Sermayeye İlavesi Raporu" tanzim edilmelidir.

3. Ticaret Sicili Tescil Prosedürü

Sermaye artırımı kararı genel kurul veya yönetim kurulu tarafından alındıktan sonra MERSİS üzerinden tescil başvurusu yapılır. Tescil için; tadil tasarısı metni, genel kurul evrakları, banka blokaj dekontu (nakdi artırımlarda sermayenin en az %25'inin peşin yatırıldığına dair yazı) ve SMMM tespit raporu Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne sunularak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir.